Begrijpen hoe de media ons beeld van de wereld beïnvloeden, dat vind ik belangrijk. In januari 2018 promoveerde ik op een onderzoek naar de framing van wereldwijde armoede in de media.

Als journalist vertaal ik mijn inzichten over media-impact voor een breder publiek. Op deze website vind je mijn artikelen en columns en #mindthegap, een blog over de kloof tussen mediabeeld en werkelijkheid.

Als onderzoeker help ik organisaties om grip te krijgen op (media)beeldvorming en hun eigen rol daarin. Afgelopen jaar werkte ik voor ngo's, ministeries, een energiebedrijf en de vakbond.

mirjamvossen@gmail.com

Alarmerende rapporten: zo prikt u er doorheen

De Dikke Blauwe, 16 mei 2019

Ik heb een hekel aan mensen en organisaties die roepen dat de wereld afstevent op de ondergang. Vorige week was het weer raak, met een nieuw rapport van biodiversiteitspanel Ipbes: miljoenen bedreigde soorten, tonnen giftig afval vervuilen de oceaan en planten en dieren kwijnen weg door ons toedoen. Nog even, en we gaan er zelf aan. Een paar weken daarvoor was er het nieuwe boek van journalist David Wallace Wells, ‘De onbewoonbare aarde’. Ook al zo’n lekkere opsteker. Volgens Wallace-Wells gaan hittegolven, superstormen en megabosbranden onze aarde totaal onleefbaar maken: ‘Het wordt verschrikkelijk’. 

Komt u blij en vol daadkracht overeind als u dat hoort? Fijn. Zinkt u weg in apathische moedeloosheid? Lees dan vooral verder. Nee, ik ga u niet vertellen dat het allemaal wel meevalt. Ik ga u leren hoe u door zo’n alarmerende boodschap heen kunt prikken, voordat het u de stuipen op het lijf jaagt. Laten we die rapporten eens lezen als een toneelstuk, dat telkens weer wordt opgevoerd. Lees verder…

Moedeloosmakend biodiversiteitsrapport schiet doel voorbij

De Volkskrant, 9 mei 2016

We staan aan de rand van de afgrond. Een andere conclusie valt nauwelijks te trekken na het lezen van het nieuwe rapport van het VN-­biodiversiteitspanel Ipbes, waarvan de Volkskrant dinsdag enkele highlights bracht. Miljoenen soorten worden met uitsterven bedreigd, met tonnen giftig afval bevuilen we onze oceanen en zowel planten als dieren kwijnen weg onder onze activiteiten.

Volkskrant-columnist Bert Wagendorp werd na het lezen van de samenvatting overvallen door een moedeloos ­makende somberheid. Hij zal de enige niet zijn. Die moedeloosheid ligt niet alleen aan de feiten: de toonzetting is zó alarmistisch en de onderliggende analyse zó deprimerend, dat je geneigd bent je van het hele ­onderwerp af te keren. Lees verder…

Kernenergie: het broze draagvlak bij links

Elsevier Weekblad, 27 april 2019

De stemming over kernenergie kantelt: een meerderheid van de Nederlanders spreekt zich inmiddels uit voor de bouw van een tweede kerncentrale. Het nieuwe draagvlak komt vooral van ‘links’. Maar het is brozer dan het lijkt.

‘Bouw kerncentrales’. ‘Het klimaat is toe aan kernenergie’. Met deze tekst liep een groepje ‘ecomodernisten’ mee in de recente klimaatmars in Amsterdam. Tussen de aanhangers van Greenpeace en GroenLinks ontlokten hun borden fronsende wenkbrauwen. Pleitbezorgers van kernenergie waren duidelijk een vreemde eend in de bijt. Lees verder…

“Cijfers ja, maar ook context en langlopende trends”

Interview in Tertio, door Sylvie Walraevens, 10 april 2019

De camera in vogel- of kikvorsperspectief. Woorden als diepe messteken of zalvende feelgood-pillen. Yogasnuivers en Marakeshcoalitie! Beeld en taal evoceren een werkelijkheid voorbij de feiten. Mirjam Vossen verdiepte zich jarenlang in beeldvorming, meer bepaald rond armoede. “Kiezen voor constructieve berichtgeving of voor de zekerheid van geld in het laatje, het blijft een kopbreker.”

Het volledige artikel is toegankelijk voor Tertio-abonnees.

Update your road map of Africa

EMMA, 17 April 2019

Our perceptions of Africa are not in sync with the fast changing reality on the continent. And I argue why this is a problem. I spoke this column at ‘The Future of Investing in Africa’, an event organized by Accesserator and EMMA.

If I say ‘Africa’, what image comes to your mind? Perhaps you think of villages with thatched roof huts, large families, and poor children playing in the mud. You probably don’t think of cities with apartment blocks, supermarkets and well-dressed families. But did you know that today, 40 percent of all Africans live in cities? And about a quarter is middle class?

Lees verder…

#mindthegap 19: Klimaatvoorspellen – zo kan het ook

LinkedIn, 19 april 2019

De Volkskrant bracht dit weekend twee artikelen over klimaatverandering. Dit is waarom het ‘min of meer hoopgevende’ verhaal van Maarten Keulemans meer bijval verdient dan de alarmroep van David Wallace-Wells.

Dapper. Dat was mijn eerste gedachte na het lezen van het artikel van wetenschapsredacteur Maarten Keulemans. In een gedachte-experiment zet hij de klok vijftig jaar vooruit. De aarde is ruim twee graden opgewarmd. De Great Barrier Reef is verdwenen, rendieren sterven massaal en grote watersnoodrampen eisten honderdduizenden slachtoffers. Maar de wereld is nog gewoon bewoonbaar. Boeren in overstromingsgebieden houden nu eenden in plaats van kippen, kustgebieden kregen waterkeringen en mensen eten kweekvlees. Energie komt uit thoriumcentrales, reuzenwindparken en auto’s met zonnestroomopwekkende metaalcoating. Het armageddon dat we in 2020 vreesden, is niet gekomen. Lees verder…

Het imago van Tilburg Noord

Wijkkrant Tilburg Noord, april 2019

Tilburg Noord heeft een slecht imago. Dat is althans het heersende beeld dat over de wijk bestaat. Maar klopt dat wel? Een onderzoek en discussieavond in het Ronde Tafelhuis gaven een verrassende uitkomst.

Als onderzoeker word je soms verrast door je eigen resultaten. En de uitkomst van mijn onderzoek naar de beeldvorming van Tilburg Noord was zo’n verassing. Het Ronde Tafelhuis had mij als media-onderzoeker gevraagd om het ‘beeld van Tilburg Noord’ in kaart te brengen. Wat is het imago van onze wijk? Welke ‘verhalen’ over Tilburg Noord worden er verteld? Hoe berichten de media over Noord? Over de resultaten gingen we op 21 maart in het Ronde Tafelhuis in gesprek met ‘Pact-manager’ Maudy Keulemans van de gemeente, Stephan Jongerius van het Brabants Dagblad en met wijkbewoners. Lees verder…

#mindthegap 18: Stage lopen in Afrika? Lees eerst dit boek

De Dikke Blauwe en World’s Best News, 5 maart 2019

Regelmatig maak ik me druk over het achterhaalde beeld van ontwikkelingslanden waarmee veel Nederlanders rondlopen. De gemiddelde landgenoot ziet vooral Afrika als een oord vol droefenis en ellende, waar het maar niet beter wil gaan, en waar ‘ze’ niet kunnen zonder onze hulp. Hoe moeten ze ook anders? Dat is wat de media en campagnes van hulporganisaties hen vertellen.

En nu laat medisch antropoloog Judith van de Kamp zien wat er gebeurt wanneer vrijwilligers met dit achterhaalde wereldbeeld het vliegtuig naar Afrika nemen om er een paar weken of maanden te gaan helpen. Jongeren tijdens hun gap-year, studenten op stage, of pensionado’s die na een lange loopbaan nog iets nuttigs met hun leven willen doen. 

Lees verder…

Plastic soep is armoedeprobleem

Brabants Dagblad, 15 januari 2019

Plastic afval in zee wordt niet veroorzaakt door ons, rijke landen. De plastic soep bestaat vooral uit zwerfafval van arme, opkomende economieën. Willen we minder afval in zee, dan doen we er goed aan hun ontwikkeling te versnellen.

Hij is kapot, de Ocean Cleanup, de uitvinding van de Nederlandse student Boyan Slat om zwerfafval in de Grote Oceaan mee op te ruimen. Een van de vangarmen raakte beschadigd. Nu wordt het apparaat voor reparatie teruggesleept naar de haven. Dat is een tegenslag. Alleen al in de noordelijke Grote Oceaan drijft 96 duizend ton zwerfplastic rond, met nare gevolgen voor vogels, vissen en andere zeedieren. 

Milieuorganisaties en de overheid willen dat deze plastic soep afneemt. Ze willen minder zwerfafval op straat, in de berm en op het strand, zodat ook minder plastic in zee terechtkomt. Daarnaast proberen ze de industrie te bewegen om minder verpakkingsmateriaal te produceren. Het zijn belangrijke maatregelen die zich vooral richten op rijke Westerse consumenten en producenten.

Lees verder…

Stop met het afbeelden van windmolens in weilanden

Financieele Dagblad, 17 december 2018

Het ‘weiland met windmolens’ is dé verbeelding geworden van de energietransitie. Dat is hoogst misleidend.

Vanuit mijn achtertuin kijk ik op een stel gloednieuwe woningen met zonnecollectoren. Niet ver van mijn huis, langs de A58 bij Moergestel, onderstrepen vier kloek wentelende windmolens de opmars van hernieuwbare energie in ons land. Deze twee beeldbepalers, zon en wind, drukken ook prominent hun stempel op de verbeelding van de energietransitie in de media. Kranten, journaals en websites, van Greenpeace tot Nuon: steeds tref je het iconische weiland met windmolens en zonnepanelen, soms met een grazend schaap of lieflijk veld klaprozen ervoor.

Lees verder…